နိဗၺာန္ကုိ တားျမစ္တတ္တဲ့တရားဟာ ဒိ႒ိပါပဲ။ ဒိ႒ိရွိေနရင္ ဘယ္ေတာ့မွ နိဗၺာန္မရဘူး။ ဒိ႒ိ ဘယ္ေၾကာင့္ ရွိေနတာလဲဆုိရင္ ခႏၶာ့ပဋိစၥသမုပၸါဒ္နားမလည္လုိ႔၊ ခႏၶာ့ျဖစ္စဥ္ နားမလည္လုိ႔ ရွိေနတာ။ အနိစၥ ဒုကၡ အနတၱေတြ ဘယ္လုိပင္အားထုတ္ေသာ္လည္း ဒိ႒ိမကြာရင္ေတာ့ နိဗၺာန္မရဘူး။ အနိစၥ ဒုကၡ အနတၱေတြ ျဖစ္ပ်က္ေတြ ျမင္ေနေစကာမူ အသိဉာဏ္နဲ႔မွ ဒိ႒ိ မကြာရင္ေတာ့ မရဘူး။ ဒါေၾကာင့္ မုိးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးက “ဒိ႒ိျဖဳတ္မႈကုိ ေရွ႕ထားၿပီးမွ ၀ိပႆနာအားထုတ္ပါ”လုိ႔ မိန္႔ေတာ္မူတာ။ ဉာတပရိညာ- သိမႈရွိမွ တီရဏပရိညာ- ပြားျမားလုိ႔ရတာ။ ပြားျမားမွ ဒိ႒ိ ၀ိစိကိစၦာေတြ ပယ္မႈလာမယ္။ သိမႈမရွိလုိ႔ရွိရင္ ပြားမႈေတြ ခရီးမေရာက္ဘူးလုိ႔သာ မွတ္လုိက္ပါ။

ဆႏၷမေထရ္ ႏွစ္ေပါင္း (၄၀)ေက်ာ္ အနိစၥ ဒုကၡ အနတၱေတြ ပြားေနတယ္။ ဉာတပရိညာ မစင္ၾကယ္ေတာ့ ဒိ႒ိမကြာတဲ့အတြက္ နိဗၺာန္မရဘူး။ ေနာက္ပုိင္း အရွင္အာနႏၵာက ဒိ႒ိခြါတဲ့နည္းကုိ ေပးၿပီး ျဖစ္ပ်က္႐ႈခုိင္းလုိက္ေတာ့မွ နိဗၺာန္ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒိ႒ိခြါမႈကုိေရွ႕ထားရမယ္။ ဒိ႒ိခြါမႈကိုေရွ႕ထားၿပီးေတာ့မွ အနိစၥ ဒုကၡ အနတၱ႐ႈမႈကို ေနာက္ထားလုိက္ရင္ေတာ့ လမ္းစဥ္မွန္ၿပီလုိ႔မွတ္လုိက္ပါ။ ေရွ႕ေနာက္လြဲေနရင္ ေမာ႐ံုပဲ ရွိမယ္။ မဂ္ဖုိလ္နိဗၺာန္မရဘူး။

ဒိ႒ိဘာေၾကာင့္မကြာသလဲဆုိရင္ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္နားမလည္လုိ႔၊ ခႏၶာ့ျဖစ္စဥ္ အေၾကာင္းအက်ိဳးနားမလည္လို႔ပဲ။ ခႏၶာ့ျဖစ္စဥ္ အေၾကာင္းအက်ိဳး နားမလည္လုိ႔ရွိရင္ ဒိ႒ိျဖစ္တယ္။ ဘုရားရွင္လက္ထက္ေတာ္က သာ၀တၳိျပည္ ေဇတ၀န္ေက်ာင္းေတာ္မွာ ဘုရားရွင္ႏွင့္ ရွင္သာရိပုတၱရာမေထရ္ျမတ္ႀကီးတုိ႔ သီတင္းသံုးေနေတာ္မူတယ္။ ယမကဆုိတဲ့ ရဟန္းက ပဋိစၥသမုပၸါဒ္နားမလည္ဘူး၊ သစၥာလဲ မသိဘူး။ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္နားမလည္ေတာ့ အေၾကာင္းအက်ိဳးဆက္တာလဲ မသိသျဖင့္ ဒိ႒ိျဖစ္ရတယ္။ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္နားမလည္သျဖင့္ တစ္ခုလံုး ဒုကၡသစၥာလို႔ မသိေသာေၾကာင့္လဲ ပုဂၢိဳလ္ သတၱ၀ါ ျဖစ္ေနတယ္။ ယမကရဟန္းက ဘုရားေဟာတာ သူသိတယ္၊ ရဟႏၲာေသရင္ ဘာမွ မျဖစ္ေတာ့ဘူးလို႔ သူယူလုိက္တယ္။ ရဟႏၲာျဖစ္ၿပီး ပရိနိဗၺာန္စံေတာ့ ဘာမွမျဖစ္ေတာ့ဘူးလို႔ ယူလုိက္ေတာ့ ရဟႏၲာဟာ ေသၿပီးေနာက္ ဘာမွအဓိပၸါယ္မရွိဘူးဆုိတဲ့ အဓိပၸါယ္ ၀င္လာတယ္။ ဒါမ်ိဳးကို ဥေစၦဒဒိ႒ိဘက္ေရာက္သြားတယ္လုိ႔ ဆုိတယ္။ ရဟႏၲာေသရင္ ဘာမွမျဖစ္ေတာ့ဘူးလုိ႔ယူလုိက္တာဟာ ျပတ္သြားတယ္လုိ႔ ယူဆတာျဖစ္လုိ႔ ဥေစၦဒဒိ႒ိျဖစ္တယ္။

ဥေစၦဒဒိ႒ိျဖစ္ပံုကို ရွင္းေပးရမယ္ဆုိရင္ ရဟႏၲာမွာလဲ ၀ိညာဏ္ နာမ္႐ုပ္ သဠာယတန ဖႆ ေ၀ဒနာ ဆိုတဲ့ ခႏၶာငါးပါးရွိတယ္။ ရဟႏၲာျဖစ္ခ်င္ရင္ ၀ိပႆနာဉာဏ္နဲ႔ ဒီဟာေတြကုိ ႐ႈရတာပဲ။ (၂)အကြက္မွာပါတဲ့ ခႏၶာငါးပါးေတြကုိ သူလဲ ႐ႈရတာပဲ။ ႐ႈေတာ့ အနိစၥ ဒုကၡ အနတၱေတြ ျမင္မွာပဲ။ ဘာနဲ႔ျမင္တာလဲဆုိရင္ မဂ္နဲ႔ျမင္တာ။ မဂ္နဲ႔ျမင္ေတာ့ ဒီဒုကၡသစၥာေတြ တစ္ခါဆံုးသြားရင္ တစ္မဂ္ရ၊ ေလးခါအထိ ဆံုးသြားေတာ့ ရဟႏၲာျဖစ္တာပဲ။ ရဟႏၲာျဖစ္သြားေတာ့ သူ႐ႈတဲ့ဉာဏ္သည္ ဒုကၡ႐ႈစရာမရွိဘူး၊ ဒုကၡဆံုးသြားတယ္။ ေ၀ဒနာနိေရာဓာ တဏွနိေရာေဓာ၊ တဏွာနိေရာေဓာ နိဗၺာနံဆုိတဲ့ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ထြက္လမ္းေရာက္သြားတယ္။ ေ၀ဒနာခ်ဳပ္လုိ႔ တဏွာခ်ဳပ္သြားေတာ့ နိဗၺာန္ဟာ ေပၚလာတာပဲ။ ဒုကၡ႐ႈစရာမရွိေတာ့ သူဘာေတြ ျမင္ေနမလဲဆုိရင္ နိဗၺာန္ျမင္ေနမယ္။ ဒါျဖင့္ ဒုကၡခ်ဳပ္လုိ႔ရွိရင္ နိဗၺာန္ေပၚတယ္။ ႐ႈလုိ႔မဂ္ေပၚလာတဲ့အခါ ဒုကၡမရွိေတာ့ဘူး။ မရွိေတာ့ ဒီဉာဏ္ဟာ နိေရာဓသစၥာဘက္ကုိလွည့္သြားတာ။ ဒါျဖင့္ ဒုကၡခ်ဳပ္ေအာင္႐ႈႏုိင္တဲ့ပုဂၢိဳလ္ဟာ နိဗၺာန္ေတြ႔တာပဲ။ နိဗၺာန္ရွိလုိ႔ ေတြ႔တာ၊ မရွိရင္ မေတြ႔ဘူး။ ဒီပုဂၢိဳလ္ မဂ္ေလးပါးရၿပီး ရဟႏၲာျဖစ္လို႔ ပရိနိဗၺာန္စံတဲ့အခါက်ေတာ့ နိဗၺာန္ေရာက္တာေပါ့။ ရွိတဲ့နိဗၺာန္ကုိေရာက္တာ။ မေသခင္ကေတာ့ အျမင္နဲ႔ေရာက္တယ္။ ေသၿပီးေနာက္ နိဗၺာန္ကုိ သူကုိယ္တုိင္ သႏၲိသုခ- သေဘာရသြားတယ္။ ဒါျဖင့္ ရဟႏၲာေသရင္ ဘာမွမျဖစ္ဘူးဆုိတဲ့အယူဟာ ဥေစၦဒဒိ႒ိအယူပဲ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ ၀ဋ္ဒုကၡ ခ်ဳပ္သြား ျပတ္သြားရင္ နိဗၺာန္ပဲဆုိတာကုိ သူမသိဘူး။ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္တစ္ခုလံုးက ဒုကၡသစၥာ (ဧ၀ေမတႆ ေက၀လႆ ဒုကၡကၡႏၶႆ သမုဒေယာ ေဟာတိ)။ အဲဒီဒုကၡေတြ ဆံုးေအာင္႐ႈႏုိင္ရင္၊ အကြက္နံပါတ္(၂)ကို ဆံုးေအာင္႐ႈႏုိင္ရင္ ဉာဏ္ဟာ နိဗၺာန္ကုိ အာ႐ံုျပဳ ေရာက္သြားတယ္။ ဒီလုိ ေလးခါဆံုးေအာင္႐ႈလုိက္ေတာ့ ရဟႏၲာျဖစ္တယ္။ ရဟႏၲာျဖစ္သြားရင္ နိဗၺာန္ကုိ အာ႐ံုျပဳေသာအားျဖင့္ ျမင္ေနရၿပီ။ ဒုကၡမဆံုးေသးတဲ့ပုဂၢိဳလ္ကေတာ့ မေတြ႔ေသးဘူး၊ ဒုကၡလဲဆံုးေရာ နိဗၺာန္လဲေတြ႔ေရာ။

ဒီေတာ့ ရဟႏၲာေသရင္ ဘာမွမျဖစ္ဘူးလုိ႔ယူဆတာဟာ နိဗၺာန္မရွိဘူးလုိ႔ ယူဆတာနဲ႔ အတူတူပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ဥေစၦဒဒိ႒ိျဖစ္တယ္။ ယမကရဟန္း နိဗၺာန္မရတာ သူယူထားတဲ့ ဒီ ဥေစၦဒဒိ႒ိက တားထားလို႔မရတာ။ ဒါေၾကာင့္ ဒိ႒ိအရင္ခြါၿပီးမွ ၀ိပႆနာ႐ႈပါ။ ယမကရဟန္းမွာ ၀ိပႆနာေတာ့ ႐ႈပါတယ္၊ ဒိ႒ိကမကြာေတာ့ နိဗၺာန္မရရွာဘူး။ ဒိ႒ိကလဲ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္နားလည္မွ ကြာမွာျဖစ္ေတာ့ အတိတ္က အ၀ိဇၨာ သခၤါရသမားဟာ ေသၿပီးေနာက္ နိဗၺာန္မရေသးေတာ့ ဒီဘက္ ၀ိညာဏ္ နာမ္႐ုပ္ သဠာယတန ဖႆ ေ၀ဒနာ ဆုိတဲ့ ဒုတိယဘ၀ ေပၚလာတယ္။ ဒါကို ပစၥဳပၸန္အက်ိဳးတစ္လႊာလုိ႔ ေခၚတယ္။ ပစၥဳပၸန္ခႏၶာႀကီး ေပၚလာတာ။ ဘာေၾကာင့္ေပၚရပါသလဲဆုိေတာ့ အတိတ္အေၾကာင္းေၾကာင့္ ေပၚရတယ္။ မျပတ္ဘူး။ အေၾကာင္းရွိလုိ႔ အက်ိဳးေပၚတာ။ အေၾကာင္းအက်ိဳးေတာ့ ဆက္ေနတယ္။ ျပတ္တယ္လုိ႔ယူလုိက္ရင္ ဥေစၦဒဒိ႒ိျဖစ္သြားတယ္။ ၀ိပႆနာအားမထုတ္ရင္ ပစၥဳပၸန္ဘ၀မွာလဲ တဏွာ ဥပါဒါန္ ကံေတြ ျပန္ေပၚတယ္။ ေပၚေတာ့ ဇာတိ ဇရာမရဏ အနာဂတ္နဲ႔ဆက္သြားတယ္။ စက္၀ုိင္းမွာ အစပ္ကေလးေတြ ဆက္စပ္ျပထားတာဟာ ဥေစၦဒဒိ႒ိမျဖစ္ေအာင္လုိ႔ ဆက္စပ္ျပထားတာ။ အေၾကာင္းအက်ိဳးေတာ့ ဆက္ေနတယ္ဆုိတာ ျပထားတာ။ ခႏၶာ့ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ႀကီးဟာ ဒီလုိပါလားလို႔ သိလုိက္ရင္ ဥေစၦဒဒိ႒ိစင္တယ္။ ဒါကို ခႏၶာ့ပဋိစၥသမုပၸါဒ္နားလည္လုိ႔ စင္တယ္လုိ႔မွတ္ရမယ္။

အတိတ္က ခႏၶာကုိယ္ထဲမွာ အ၀ိဇၨာ သခၤါရေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့တယ္။ ဒီဘက္မွာ ၀ိညာဏ္ နာမ္႐ုပ္ သဠာယတန ဖႆ ေ၀ဒနာေတြသာ ပါလာတယ္။ အ၀ိဇၨာသခၤါရေတြ ပါမလာဘူး။ ဟုိဘက္ကတရားက ဟုိဘက္မွာပဲ ေနခဲ့တယ္။ ဒီဘက္ဘ၀ကို လုိက္မလာဘူး။ ဟုိဘက္ကတရားေတြ လုိက္လာတယ္ဆုိရင္ သႆတဒိ႒ိျဖစ္တယ္။ တရားကေတာ့ မလုိက္ဘူး၊ အေၾကာင္းအက်ိဳးေတာ့ ဆက္တယ္။ ဟုိဘက္ကတရား ဒီဘက္မလုိက္ဘူးလုိ႔ ယူဆလုိက္ေတာ့ သႆတဒိ႒ိစင္တယ္။ ဘ၀သံုးပါးအစပ္ေတြၾကည့္လုိက္ျပန္ေတာ့ ဥေစၦဒဒိ႒ိစင္တယ္။ ဟုိဘက္ကတရားေတြ ဒီဘက္ဘ၀ လုိက္မလာဘူးလို႔သိလုိက္ေတာ့ သႆတဒိ႒ိစင္တယ္။ အဲဒီတရားေတြက ဒီဘက္လုိက္လာတယ္ဆုိရင္ ခုိင္တယ္ ၿမဲတယ္ မပ်က္စီးဘူးဆုိတဲ့သေဘာသက္ေရာက္သြားမွာေပါ့။ ဒါေတြမသိဘဲန႔ဲ အားထုတ္မယ္ဆုိရင္ ဒိ႒ိမကြာလုိ႔ နိဗၺာန္မရဘူး။ ရွင္ယမကမွာ ဥေစၦဒဒိ႒ိရွိတာနဲ႔ သူနိဗၺာန္မရတာ၊ ရွင္ဆႏၷမွာ သႆတဒိ႒ိရွိေနတာနဲ႔ နိဗၺာန္မရတာ။ တစ္စံုတစ္ခုေသာသခၤါရတရားကို နိစၥလို႔ယူေနရင္၊ သႆတဒိ႒ိရွိေနရင္ ေသာတာပတၱမဂ္မေျပာပါနဲ႔၊ သစၥာႏုေလာမိကဉာဏ္ေတာင္မရဘူးတဲ့ (ကိၪၵိ သခၤါရံ နိစၥေတာ ပႆေတာ့ အႏုေလာမခႏၲိယာ သမႏၷာဂေတာ ဘ၀ိႆတီတိ ေနတံ ဌာနံ ၀ိဇၨတိ)။

ေဒါက္တာအရွင္ပါရမီ